Większość gitarzystów zaczyna swoją przygodę z muzyką od gitary akustycznej (lub klasycznej). Część z nich na tej gitarze poprzestaje, ale wielu prędzej czy później sięga po gitarę elektryczną.

Zasadniczą różnicą między tzw. pudłem a elektrykiem jest ich budowa – ta druga nie posiada pudła rezonansowego.

Co w takim razie jest odpowiedzialne za przekazywanie dźwięku w gitarze elektrycznej? Odpowiedź jest oczywista – przetwornik magnetoelektryczny, czyli popularna przystawka. I właśnie o przystawkach będzie ten artykuł…

Trochę fizyki…

Działanie przystawki gitarowej opiera się na prawie indukcji elektromagnetycznej Faradaya: Siła elektromotoryczna powstała w zamkniętej pętli jest równa zmianie strumienia indukcji magnetycznej przechodzącego przez powierzchnię ograniczoną tą pętlą.

A teraz przekształćmy te pojęcia na język gitarowy:

-          siła elektromotoryczna to po prostu sygnał jaki kablem gitarowym podajemy do wzmacniacza

-          zamknięta pętla to zwoje drutu jakim owinięty jest magnes w przystawce

-          zmienny w czasie strumień indukcji magnetycznej to z kolei zmiany pola magnetycznego przystawki spowodowane drganiem struny.

Podsumowując, oto czynniki wpływające na jakość sygnału jaki otrzymujemy z przystawki:

a)      Liczba zwojów n,

b)      Rodzaj wykorzystanego magnesu,

c)      Szybkość zmian strumienia w czasie (w naszych rozważaniach najmniej istotny – drgania struny są szybkie, a różnice prędkość drgań w czasie grania są w tym wypadku pomijalnie małe)

I. Liczba zwojów

Ilość zwojów jaką nawiniemy na magnes jest bardzo istotnym parametrem. Wydawać by się mogło, iż wybór jest prosty – im więcej, tym lepiej – bo przecież więcej zwojów = silniejszy sygnał. Niestety sprawa nie jest tak prosta. Prawdą jest, iż zwiększenie liczby zwojów powoduje wzmocnienie sygnału, jednocześnie jednak pogarsza przenosznie wysokich częstotliwości. Jest to wynikiem wzrostu impedancji przetwornika, co właśnie prowadzi do tłumienia sygnałów szybkozmiennych, a takie są sygnały o wysokich częstotliwościach. W danych katalogowych przystawek producenci nie podają liczby zwojów – nie ma w tym nic dziwnego, bo przecież żadna firma nie dzieli się swoimi sekretami. Podawana jest natomiast rezystancja (rezystancja DC – czyli dla sygnałów stałych!) i na jej podstawie możemy przewidzieć brzmienie.

Specjalnie użyłem słowa „przewidzieć“, ponieważ rezystancja nie jest jedynym parametrem wpływającym na „charakter“ przystawki. Niektórzy producenci podają jeszcze jeden parametr – częstotliwość rezonansową. Jest to częstotliwość, dla której wartość impedancji przystawki jest największa. Ogólnie rzecz biorąc można powiedzieć, że im wyższa f rezonansowa, tym „jaśniejsze“ brzmienie przetwornika.

Jaka więc powinna być liczba zwojów? Jaką rezystancję ma mieć przystawka? To zależy od naszych preferencji. Jeżeli gramy ostrą muzykę i potrzebujemy silnego sygnału – wybieramy humbuckery o dużej rezystancji i poświęcamy wysokie części pasma. Gdy gramy często na „czystym kanale“ i zależy nam na agresywnej górze w stylu brzmienia gitar Fendera®, musimy pogodzić się ze słabszym sygnałem i wybrać przystawkę typu single-coil o mniejszej rezystancji.

II. Magnesy i nadbiegunniki

            Współcześnie do budowy przystawek wykorzystuje się głównie dwa rodzaje magnesów:

-          ceramiczne (ceramiczne spieki tlenków żelaza),

-          alnico –  wykonane ze związków glinu (Al) niklu (Ni) i kobaltu (Co) (Al-Ni-Co).

Magnesy ceramiczne charakteryzują się dużym oporem elektrycznym (np. Ferryt kobaltowy ma rezystancję rzędu 107Ω, natomiast żelazo metaliczne ~ 10-5Ω), zapewniają bardzo wysoki poziom sygnału wyjściowego. Dzięki specjalnej technologii produkcji możliwe jest poszerzenie pasma przenoszenia przystawek z tymi magnesami.

<- Powrót do: Artykuły

mgł