Pomimo tendencji do standaryzacji formatów na naszych twardych dyskach znajduje się coraz więcej plików o nowych rozszerzeniach.

Sprawne zarządzanie tymi cyfrowymi muzycznymi danymi nie sprowadza się jedynie do umiejętności rozwinięcia rozszerzenia i przypisania go odpowiedniemu programowi. Kluczową kwestią jest znajomość specyfiki i przeznaczenia różnych formatów plików — konieczna przed zapisaniem utworu na twardym dysku lub przed kupnem oprogramowania. Świadomy dobór formatu używanych plików pozwala na optymalizację jakości nagrań i wymiany danych między oprogramowaniem i cyfrowym sprzętem zewnętrznym. Przypadkowy wybór rozszerzenia w najlepszym przypadku może utrudnić pracę, w najgorszym i niestety najbardziej prawdopodobnym: doprowadzić do bezpowrotnej utraty danych, jakości, kompatybilności. Przegląd formatów plików rozpocznijmy od najpopularniejszych.

Pulse Code Modulation

Można powiedzieć, że falę dźwiękową (zapis elektryczny sygnału dźwiękowego) można zobrazować za pomocą wykresu przedstawiającego zmiany chwilowej wartości napięcia w funkcji czasu. PCM jest cyfrowym sposobem reprezentacji analogowego sygnału, w którym w zadanych odstępach każdorazowo określana jest wartość chwilowa sygnału. Sposób ten wykorzystywany jest w standardzie Audio Interchange File Format (.AIFF) opracowany przez Apple Computer dla Macintoshy oraz w standardzie Waveform (.WAV) opracowanym przez Microsoft i IBM dla PC. Podstawowe parametry określające jakość tych plików, to częstotliwość próbkowania (Hz) oraz rozdzielczość próbkowania (bity). Ilość bitów określa precyzję, z jaką wyrażana jest wartość chwilowa sygnału. Analogowy sygnał o wartości z natury dowolnej, aby mógł być cyfrowo wyrażony, musi być ulec kwantyzacji — zostać sprowadzony do jednego z poziomu reprezentacji ze zbioru ograniczonego przez liczbę bitów. Częstotliwość próbkowania rzecz jasna określa jak często w czasie konwersji mierzona i kwantyzowana jest wartość sygnału. Pracując z sygnałami dokładniej próbkowanymi (więcej bitów) gwarantujemy większe możliwości przetwarzania dynamiki utworu, większą „wrażliwość” na niuanse, a także lepszy stosunek sygnału do szumu (SNR). Pracując z większą częstotliwością próbkowania zwiększamy zakres przenoszonych częstotliwości — połowę częstotliwości próbkowania stanowi tzw. częstotliwość (dźwięku) Nyquista powyżej której częstotliwości przetwarzane są z dużymi błędami i które dodatkowo zniekształcają niższe. Jeśli chcemy przygotować wysokiej jakości materiał na płytę CD nie mamy innego wyboru niż stosowanie formatów opartych na PCM. Jakość płyty CD-Audio to 44.1 kHz / 16 bitów (uznawana za wystarczającą przy wysokiej jakości konwertera D/A), ale przy produkcji cyfrowej dźwięku wskazane jest stosowanie wyższych parametrów (od 96 kHz / 24 bity wzwyż) — zapewni to wyższą jakość dynamiki i barwy mimo późniejszej nieuniknionej konieczności zaniżenia parametrów jakości sygnału. Na zachodzie jednak standardem stają się powoli zapis muzyki na DVD akceptujący wyższą częstotliwość próbkowania i rozdzielczość bitów niż CD. Kodowanie PCM z niższą jakością niż CD dawniej stosowane było w telefonii, jednakże wraz z możliwością lotnej kompresji dźwięku przestaje być ono stosowane. Kodowanie z jakością np. 22.1 kHz i 8 bitów jest dowodem na to, że nie wszystko, co nieskompresowane, jest lossless i ma wyższą jakość od kodowania kompresyjnego. Format Wave posiada kilka odmian rozwiniętych przez Europejską Unię Nadawców. Broadcast Wave Format ułatwia bezproblemową wymianę danych między różnymi platformami komputerowymi, zawiera także metadane m.in. ułatwiające synchronizację z innymi nagraniami, dokumentację zmian. W metadane standardowo wyposażone są pliki formatu AIFF, tzw. chunks. Odmianą Wave’a kompatybilną z BWF jest format RF64 znoszący ograniczenie maksymalnego rozmiaru normalnego Wave’a do 4 GB.

<- Powrót do: Artykuły