Dawno temu w czasach, gdy nikt o prądzie nie słyszał, ludowi spragnionemu muzyki, lecz nie muzyków, służyły musicboxy, czyli katarynki.

Czy to w zegarze, czy na ulicy z kotem na pokrywie, w prosty sposób wydobywane pokrętłem mechaniczne dźwięki zabawiały słuchaczy - niejednokrotnie pięknymi melodiami, ale - nie łudźmy się - rzadko oryginalnymi. Współcześnie funkcję katarynek przejęły grooveboxy - maszyny do szybkiego i łatwego dostarczania bitowej rozrywki, choć - co w nich jest właśnie godne opisania - z opcją dla zaawansowanych: wyłączenia trybu samograj.

Nazwę "groovebox" wprowadził Rolad w 1996 r. wprowadzając na rynek nowe urządzenie MC-303. Od tej pory oznaczać miała złączenie w jednym osobno stojącym pudełku automatu perkusyjnego, sequencera i zazwyczaj modułu dźwiękowego z charakterystycznym 16-padowym panelem na froncie służącym również za miniklawiaturę. Idea urządzenia nie była jednakże nowa, wywodziła się od urządzeń projektowanych przez Tadao Kikumoto, które już w latach 80' zdobyły sobie miano klasycznych, Roland TB-303 i TR-909, i które pchnęły muzykę taneczną do przodu.

Grooveboxy Rolanda: od góry MC-303, MC-505, MC-909
Foto: Roland

Tak też MC-303 został stworzony z myślą o muzyce dance i DJ-ach, z licznymi presetowymi patternami wyposażony w cyfrowe emulatory TB-303 i TR-909, efekty, a także w dźwięki syntezatorów z serii Juno i SH. Dla wielu producentów była to ciężka do zaprogramowania zabawka, ale w ciągu półtora roku sprzedano 50 tyś. Egzemplarzy tego modelu. Tym samym powstało nowe zapotrzebowanie u odbiorców na urządzenia, które pozwoliłoby łatwo zremisować utwór, czy nagrać nowy. Groovebox jest dedykowany zarówno tym bardziej leniwym, lub po prostu obdarzonych mniejszymi umiejętnościami, muzykom dzięki preprogramowanych patternom, jak tym bardziej ambitnym chcących tworzyć własne szesnastokrokowym sekwencje. W dwa lata później, w 1998 roku, z myślą o tych ostatnich Roland wypuścił MC-505, który prócz tego, że pełnił funkcję automatu perkusyjnego, sequencera, syntezatora, wyposażony został m.in. w 3 niezależne efekty: D-beam kontroler, funkcję Megamix (łatwego miksowania różnych patternów na żywo) i Ad-lib ułatwiającą improwizację melodii.

Grooveboxy zagościły na dobre: w domu, studiu, u DJ'a na imprezie, a inni producenci zaczęli wypuszczać konkurencyjne produkty. Obecnie na rynku dostępne są bardzo różnorodne grooveboxy produkowane z myślą o różnych użytkownikach: od zabawek dla DJ'ów pełnych standardowych brzmień, za 200$ do zestawów typu all-in-one za 1700$. Tańsze wersje grooveboxów Rolanda to np. D2, MC-09; pierwszy z D-field (dwuwymiarowym dotykowym) kontrolerem do swobodnego miksowania patternów. Drugą główną zaleta jest cyfrowa emulacja TB-303, ponieważ do jego plusów nie można z pewnością zaliczyć możliwości zapamiętania jedynie 20 patternów użytkownika. Z innych firm dostępne są grooveboxy z samplami przystosowanymi do grania konkretnych styli - dance: Yamaha DJX II B, E-mu XL-7; hip-hop: Zoom Streetbox SB246; R&B: E-mu MP-7. To co mają wszystkie wspólnego to niewielkie gabaryty, i z reguły łatwość kontroli i edycji, tak by z licznych presetów i standardowych sampli jak najwięcej wycisnąć.


Groovebox Rolad D2
Foto: Rolad

<- Powrót do: Artykuły

Tomasz Marian Jankowski